Akşam eve yorgun dönüyorsunuz…
Kapı açılıyor ve küçük bir ses heyecanla size sesleniyor:
“Anne/Baba bugün sana anlatacaklarım var!”
O an bir tercih yaparsınız.
Ya “Sonra konuşuruz.” dersiniz…
Ya da diz çöküp göz hizasına inersiniz.
Siz hangisini yaparsınız.
İşte çocuk eğitimi işte tam da bu küçük anlarda başlar.
Bir çocuğun en temel ihtiyacı başarı değil, sevgidir. Sevildiğini hisseden çocuk, kendini değerli hisseder. Değerli hisseden çocuk ise hayata güvenle bakar. Sürekli eleştirilen ya da başkalarıyla kıyaslanan çocuk ise zamanla ya içine kapanır ya da öfkesini davranışlarına yansıtır.
Ünlü gelişim psikoloğu Jean Piaget, çocukların dünyayı yetişkinler gibi düşünmediğini söyler. Yani çoğu zaman “inat ediyor” dediğimiz davranışlar, aslında çocuğun gelişim sürecinin doğal bir parçasıdır. Sabırla anlatılan bir doğru, korkuyla bastırılan bir yanlıştan çok daha etkilidir.
Bir diğer önemli isim Erik Erikson ise çocuklukta kazanılan güven duygusunun, insanın bütün hayatını etkilediğini vurgular. Küçük bir çocuğa söylenen “Sen yapabilirsin.” cümlesi, ileride onun en zor zamanlarda tutunacağı iç sesi olabilir.
Disiplin ise çoğu zaman yanlış anlaşılır. Disiplin; bağırmak değil, sınır koymaktır. Korkutmak değil, rehberlik etmektir. Çocuk korktuğu için değil, anladığı için doğru davranışı seçmelidir.
Unutmayalım: Çocuklar nasihatı değil, örneği takip eder.
Biz nasıl konuşuyorsak, onlar da öyle konuşur.
Biz nasıl sabrediyorsak, onlar da sabretmeyi öğrenir.
Her çocuk ayrı bir hikâyedir. Kimisi erken çiçek açar, kimisi geç… Ama her biri özeldir. Onları başkalarıyla kıyaslamak yerine, kendi yolculuklarında desteklemek en büyük ebeveynlik başarısıdır.
Belki de asıl mesele şudur:
Çocuğumuz büyüdüğünde bizi nasıl hatırlayacak?
Eleştiren bir ses olarak mı?
Yoksa güven veren bir liman olarak mı?
Bugün bir an durun.
Telefonu bırakın.
Gözlerinin içine bakın.
Ve ona şunu söyleyin:
“İyi ki varsın.”
Çünkü sağlıklı bireyler, sevgi dolu çocukluklardan doğar.
Mesut GÜNDOĞDU
Eğitim Yazarı
Kaynakça
Jean Piaget – Bilişsel Gelişim Kuramı
Erik Erikson – Psikososyal Gelişim Kuramı
UNICEF Çocuk Gelişimi Raporları
